Najważniejsze: od 6 kwietnia 2026 r. zasady Statutory Sick Pay w Wielkiej Brytanii istotnie się zmieniły. SSP jest teraz płatne od pierwszego pełnego dnia nieobecności chorobowej, a dawny Lower Earnings Limit został usunięty. Oznacza to, że większa grupa nisko zarabiających i pracujących w niepełnym wymiarze może kwalifikować się do ustawowego chorobowego. Stawka to obecnie 80% średniego tygodniowego wynagrodzenia albo £123.25 tygodniowo — w zależności od tego, która kwota jest niższa.
Dla małej firmy najważniejszy praktyczny skutek jest prosty: stary payroll oparty na trzech waiting days i minimalnym progu zarobków może dziś naliczać SSP błędnie.
Dwie najważniejsze reformy SSP
Employment Rights Act 2025 wprowadził od 6 kwietnia 2026 r. dwa podstawowe rozszerzenia Statutory Sick Pay.
1. Koniec trzech waiting days
W poprzednim systemie pierwsze trzy kwalifikujące się dni choroby co do zasady były niepłatne. Dziś SSP przysługuje od pierwszego pełnego dnia kwalifikującej się nieobecności chorobowej.
Dla pracodawcy oznacza to, że nawet krótka, jednodniowa lub dwudniowa nieobecność może obecnie wygenerować obowiązek wypłaty SSP, jeśli pracownik spełnia pozostałe warunki.
2. Usunięcie Lower Earnings Limit
Dawniej osoba zarabiająca poniżej określonego tygodniowego progu mogła nie mieć prawa do SSP. Ten warunek został usunięty. Dzięki temu system obejmuje większą liczbę nisko zarabiających pracowników.
To szczególnie ważne dla małych biznesów zatrudniających:
- pracowników part-time;
- studentów;
- osoby z niewielką liczbą zmian;
- personel sezonowy;
- pracowników z nieregularnym grafikiem.
Kto kwalifikuje się do Statutory Sick Pay?
Według aktualnych zasad Acas osoba musi m.in.:
- mieć rozpoczęte zatrudnienie i wykonać już pracę dla pracodawcy;
- być traktowana jako employed dla celów podatkowych, np. rozliczana przez PAYE;
- prawidłowo zgłosić chorobę;
- spełniać pozostałe ustawowe warunki SSP.
Usunięcie progu zarobków nie oznacza, że każdy samozatrudniony automatycznie otrzymuje SSP. Osoby rozliczające się jako self-employed przez Self Assessment nie stają się przez tę zmianę pracownikami uprawnionymi do ustawowego sick pay.
Jak obliczana jest stawka SSP?
Od 2026 r. pracownik otrzymuje niższą z dwóch wartości:
- 80% average weekly earnings;
- £123.25 tygodniowo.
Przykład:
Pracownik zarabia średnio £100 tygodniowo. 80% jego average weekly earnings wynosi £80. To mniej niż ustawowa płaska stawka £123.25, dlatego podstawą SSP będzie £80 tygodniowo, odpowiednio rozłożone na qualifying days.
Jeżeli pracownik zarabia średnio £500 tygodniowo, 80% wyniosłoby £400, ale ponieważ to więcej niż £123.25, maksymalną podstawą ustawową będzie £123.25 tygodniowo.
Nie należy więc stosować jednej stałej kwoty £123.25 do wszystkich osób.
Part-time nie oznacza „bez SSP”
To jedna z ważniejszych zmian dla małych przedsiębiorców. Pracownik zatrudniony np. tylko na dwa dni tygodniowo może obecnie kwalifikować się do SSP mimo bardzo niskiego tygodniowego wynagrodzenia.
Kluczowe pozostaje prawidłowe ustalenie average weekly earnings i dni, które dla tej osoby są qualifying days.
Mała restauracja, salon beauty lub firma sprzątająca nie powinna więc zakładać, że pracownik mający tylko kilka godzin tygodniowo „nie łapie się na chorobowe”. Po kwietniu 2026 taka automatyczna reguła może być błędna.
Qualifying days: kiedy dokładnie naliczyć SSP?
Qualifying days to dni, w które pracownik normalnie powinien pracować zgodnie z ustalonym wzorcem pracy.
Przy typowym układzie poniedziałek–piątek sprawa jest stosunkowo prosta. Trudniej robi się przy:
- zmiennych grafikach;
- zero-hours arrangements;
- rotacyjnych zmianach;
- pracy weekendowej;
- nieregularnych tygodniach.
Acas wskazuje, że jeśli pracownik nie ma stałego wzorca pracy, pracodawca i pracownik powinni ustalić, które dni liczą się jako qualifying days.
Warto zrobić to w sposób możliwy do udokumentowania, zamiast dopiero przy chorobie próbować ustalić, czy wtorek „miał być zmianą”.
Czy pracownik musi mieć sick note od pierwszego dnia?
Nie. Zgłoszenie choroby i dowód medyczny to dwie różne kwestie. Pracodawca może ustalić wewnętrzny sposób zgłaszania nieobecności, ale musi być on rozsądny i zgodny z prawem.
Jeśli firma wymaga zgłoszenia telefonicznego przed zmianą, reguła powinna być jasno opisana w sickness policy.
Dla pierwszych dni nieobecności zwykle działa self-certification. Fit note staje się istotny przy dłuższej nieobecności zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Co mała firma powinna sprawdzić w payrollu?
- Czy system usunął stare trzy waiting days?
- Czy nie odrzuca automatycznie osoby tylko dlatego, że zarabia mniej niż dawny Lower Earnings Limit?
- Czy prawidłowo liczy 80% average weekly earnings?
- Czy stosuje £123.25 jako maksimum, a nie stałą stawkę dla każdego?
- Czy zna qualifying days pracownika?
- Czy obsługuje nieregularne godziny?
- Czy sickness absence jest poprawnie zapisywane?
- Czy managerowie wiedzą, że stara polityka z 2025 r. może być nieaktualna?
Jeżeli payroll prowadzi zewnętrzne biuro, nie zakładaj, że aktualizacja „na pewno zrobiła się sama”. Poproś o potwierdzenie, że system korzysta z zasad 2026.
Company sick pay może być lepsze niż SSP
SSP to ustawowe minimum. Firma może oferować korzystniejsze company sick pay, np. pełne wynagrodzenie przez określony czas.
Jeżeli taki benefit jest wpisany w umowę lub politykę, pracodawca musi stosować własne zasady prawidłowo. Nie wolno wypłacać mniej niż wynika z ustawowego minimum dla osoby uprawnionej.
Dla małych firm dodatkowy company sick pay może być narzędziem retencji, ale powinien być policzony finansowo i opisany precyzyjnie.
Checklista dla małej i średniej firmy
- Zaktualizuj sickness policy do zasad po 6 kwietnia 2026.
- Usuń odniesienia do trzech waiting days.
- Usuń nieaktualny próg Lower Earnings Limit.
- Sprawdź payroll.
- Ustal qualifying days dla nieregularnych pracowników.
- Przeszkol osobę zatwierdzającą absencje.
- Przechowuj zapis daty zgłoszenia choroby i dni nieobecności.
- Rozdziel SSP od własnego company sick pay.
- Nie traktuj self-employed contractor jako pracownika bez wcześniejszej analizy statusu zatrudnienia.
Jeżeli potrzebujesz polskiego księgowego, payroll provider albo doradcy HR działającego na rynku brytyjskim, sprawdź Polska Firma w UK oraz katalog polskich firm w Wielkiej Brytanii.
FAQ
Czy SSP jest od pierwszego dnia choroby?
Tak. Od 6 kwietnia 2026 SSP jest płatne od pierwszego pełnego dnia kwalifikującej się nieobecności chorobowej.
Czy pracownik musi zarabiać minimum £129 tygodniowo?
Nie w przypadku SSP. Lower Earnings Limit dla SSP został usunięty od 6 kwietnia 2026.
Ile wynosi SSP w 2026?
To 80% average weekly earnings albo £123.25 tygodniowo, zależnie od tego, która wartość jest niższa.
Czy zmiana dotyczy Northern Ireland?
Zmiany dotyczące SSP obowiązują w całym UK, w tym w Northern Ireland.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest indywidualną poradą z zakresu prawa pracy ani payroll.